In de Vlielandse duinen graast een kudde van 20 Schotse Hooglanders. Twee daarvan hadden dringend behoefte aan een pedicurebehandeling. De hoeven waren te lang en vlot lopen was er niet meer bij. Ook het publiek gaf met regelmaat zijn mening hierover. Begin december 2007 stapte ik, na een aantal keren uitstel, met een ruime hoeveelheid materialen en geweer op de boot naar Vlieland. Gezien de weersomstandigheden was deze dag een grote gok, maar de weergoden waren ons mild gestemd deze dag. Tussen storm- en regendagen door was deze dag relatief rustig, in ieder geval droog en een matige wind.
Ter voorbereiding maakte ik vroeg in de ochtend twee spuiten met mijn geheime narcosemiddel klaar. Het is niet zo makkelijk om voldoende narcosemiddelen in een pijl van 5 ml (ongeveer zoveel als twee theelepels) te krijgen voor een (halfwilde) koe van ca. 700 kg. Om een zeer geconcentreerd mengsel te verkrijgen, wordt een oplosbaar narcosemiddel gemengd met twee narcosemiddelen in poedervorm. Het mooiste scenario is natuurlijk dat je in één keer raak schiet maar voor de zekerheid nam ik reservemiddelen mee. Omdat de schietafstand relatief groot zou zijn (ca. 20-25 m) koos ik ervoor mijn verdovingsgeweer te gebruiken.
Na kennismaking met het team van Staatsbosbeheer onder het genot van een kop koffie, en het maken van een plan van aanpak, gingen we op pad. Anke, Arno, stagiair en ik in de pickup om met het geweer en de spuiten naar het startpunt aan de voet van de duinen te rijden; Carl in een soort golfkarretje waarmee hij verder de duinen in kon rijden, met de rest van de spullen.
We gingen de duinen in op de plek waar de runderen vroeg in de ochtend nog waren gelokaliseerd. Anke, geheel gekleed in het 'Staatsbosbeheergroen', als akela voorop om met de verrekijker te speuren en te turen, en wij volgden op gepaste afstand. Het werd een flinke zoektocht. Na het trotseren van vele duintoppen en het vinden van diverse groepjes runderen zonder de beoogde kandidaten, werd de eerste kandidaat gevonden: een koe van ca. 700 kg met grote, rechtopstaande afgezaagde hoorns.
Liggend, half achter een duintop, kon ik tegen de wind in de kleine groep die 5 m lager liep, benaderen tot een meter of 25. In alle rust en stilte kon ik het eerste schot lossen en het was meteen raak. De dikke haardos en flinke speklaag vingen probleemloos de inslag van de pijl op. We hadden goed zicht op waar de dame heen liep, en toen ze na 5 minuten goed begon te wankelen, konden wij met een gerust hart op zoek gaan naar het tweede slachtoffer.
Deze was inmiddels ook gelokaliseerd een paar honderd meter verderop. Wederom rust en stilte, sluipend tegen de wind in, en ja hoor weer in één keer raak! De stagiair kreeg de opdracht deze koe te volgen zodat we wisten waar ze door de knieën zou gaan.
Gedrieën gingen we, in gepaste draf, terug naar de eerste kandidaat waar Carl inmiddels met mijn belangrijke 'blauwe koffer' was aangekomen. De koe was al in diepe slaap met zware snurkgeluiden, want ze lag wat ongelukkig in een kuil. Haar nek was niet helemaal gestrekt, wat de kans op verstikking vergrootte dus was haast geboden. Handdoek over de ogen, touwen om de hoorns en een achterpoot die voor de zekerheid werden vastgehouden (voor het geval dat.) en snel aan de slag.
Met een grote klauwentang van bijna een meter met dubbele overbrenging en een kleinere snoeischaar werden de hoeven ongeveer 8 cm ingekort, en de stand zo aangepast dat er weer normale slijtage van de hoef mogelijk is. Dat was hard werken, want je komt maar niet zo door de harde hoornlaag heen. Gelukkig dat Arno met zijn hele sterke armen erbij was!
Belangrijk is dat de narcose zo kort mogelijk duurt om 'oplopen van de pens' te voorkomen en de kans op verslikken te verminderen. Deze loslopende herkauwer heeft natuurlijk niet 24 uur gevast voor de narcose! Na een half uur kon de koe weer bij worden gebracht met een spuit Antisedan in de staartader, waarmee een deel van de narcose wordt opgeheven. Binnen 5 minuten maakte ze duidelijk aanstalten om op de staan. Dit was voor ons het sein om te vertrekken naar kandidaat 2. Onderweg konden we zien dat ze weer op de poten stond.
Duin op duin af.
Dame 2 bleek aan de rand van een poeltje te liggen. Gelukkig is ze niet half verdoofd het water ingelopen; dat had een dooie kunnen opleveren. Wel een mooi plaatje, maar ook niet ideaal bij het bijkomen. Hetzelfde scenario als bij de eerste koe. Carl was al weer in het karretje gearriveerd en we konden direct aan de slag. Ondertussen kwam ook de lokale huisarts een kijkje nemen in het kader van zijn nevenfunctie als dierenarts op dit eiland.
Het bijkomen uit de narcose was nu dus wat risicovoller met dat poeltje op de achtergrond. We gingen met z'n allen tussen koe en water staan om er voor te zorgen dat ze er niet in wankelde. Eenmaal op de poten, en na ons een tijdje vol verbazing aan te hebben gestaard, vertrok ze in de goede richting. Ze liep wel een beetje ongemakkelijk, alsof ze nieuwe schoenen aan had. Inpakken en wegwezen!
Terug in het dorp zaten we om 14.00 met het hele team aan een stevige en welverdiende lunch in de haven. Na een interessante rondrit over het eiland tot besluit, waarbij Anke veel informatie gaf, was het al weer tijd voor de boot terug om 17.00 uur.
Een telefoontje de volgende dag om zeker te weten dat de koeien, net als ik, weer goed geland zijn op deze aarde.
Klus geklaard en hoe!
Peter Klaver, dierenarts voor wildlife en exoten
Website: www.klaver4dieren.nl
Plaats je reactie op het DNforum
DN redactie (PK)
DN 08/01/2008
Copyright DierenNieuws ©